تحلیل عوامل اجتماعی و سیاسی مؤثر بر ترویج موسیقی سنتی ایرانی و نقش آن در بازتعریف هویت ملی و فرهنگی - خزلی علیرضا (مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران)
این پژوهش به تحلیل عواملی می‌پردازد که از دهه چهل موجب ترویج ارزش‌هایی چون "معنویت"، "سنت"، "اصالت" و "ایرانیت" در موسیقی ایرانی شدند. این ارزش‌ها باعث تبدیل موسیقی ایرانی به نماد هویت ملی و مقدس شدند. دو جریان تأثیرگذار شامل سیاست‌های رژیم پهلوی برای مدرنیزاسیون و تلاش‌های فرهنگی از بالا و تغییرات اجتماعی از پایین در این روند نقش داشتند. از سوی دیگر، واکنش‌های گروه‌های مخالف به سیاست‌های رژیم پهلوی و مقابله با غرب‌گرایی در این دوران، به‌ویژه در قالب گفتمان "بازگشت به خویش"، نقش بسزایی در ترویج موسیقی سنتی ایرانی داشت. این واکنش‌ها در برابر سیاست‌های مدرنیزاسیون و گسترش فرهنگ غربی، تلاش کردند که به‌واسطه موسیقی، ارزش‌های سنتی و ملی ایران را حفظ و ارتقا دهند. در این دوران، بسیاری از هنرمندان و دست‌اندرکاران موسیقی ایرانی با توجه به این گفتمان‌ها و با تأکید بر ارزش‌های سنتی، به احیای موسیقی ردیف ایرانی پرداختند و آن را به عنوان نماد اصالت و هویت ایرانی تقویت کردند. این دو جریان، یکی از بالا و دیگری از پایین، نه تنها موجب شکوفایی و احیای موسیقی سنتی ایران شدند، بلکه در شکل‌گیری هویت فرهنگی و موسیقایی دوران نقش مهمی ایفا کردند. بنابراین، روندی که به ترویج و بازتعریف موسیقی ایرانی منجر شد، به‌طور همزمان از تأثیرات نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن دوران نشأت می‌گیرد و نشان‌دهنده تعامل میان گفتمان‌های فرهنگی مختلف است که در نهایت منجر به شکل‌گیری هویت ملی و فرهنگی ایرانی در حوزه موسیقی شد. این روند همچنان ادامه دارد، چرا که آثار و دیدگاه‌های افراد تأثیرگذار در آن دوران همچنان در حال بازتولید و تجدید خود هستند.