مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 9 1403 03 01 Examination of Recoverable Damages in Unauthorized Sales in the Legal Systems of Iran and Egypt بررسی غرامات قابل مطالبه بیع فضولی در نظام حقوقی روابط تاریخی ایران و مصر 227 243 10.61838/kman.jspsich.3.1.13 FA سعید دکامئی کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران حمیدرضا علی کرمی استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران رسول احمدی فر استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Journal Article 1402 12 09 <p>In the legal system of Iran, there is no precise ruling regarding the recoverable damages when the buyer is unaware that the sold item belongs to someone else. The legislator, merely following the opinions of Imamiyyah jurists, has affirmed the possibility of claiming damages without defining the scope and limits of the ignorant buyer's claims from the seller in the event of the invalidity of the sale. This issue has become a challenge in the current economic conditions, considering the inflation rate index and the change in the real value of the price, which, in most cases, is money. Legal scholars have also considered this, meaning the exchange of goods for money in the definition of a sale. The issue has become a point of contention in judicial practice, legal scholars' opinions, and religious decrees. In an unauthorized sale, if the original owner rejects the transaction and takes possession of the sold item, the buyer can demand not only the return of the price but also compensation for other damages from the seller, provided that they were unaware of the unauthorized nature of the transaction at the time (Articles 262, 263, 324, 325, and 312 of the Civil Code). The law is not explicit about what recoverable damages from the seller are and what constitutes them. It only refers to the buyer's right to claim damages in Articles 263 and 391 without specifying the type, amount, or manner of recoverable damages, leaving the matter unaddressed. In contrast, the Egyptian Civil Code, drawing from the theory of relative nullity of contracts, has precisely clarified this issue.</p> <p>در حقوق کشور ایران حکم دقیقی راجع به غرامات قابل مطالبه در صورت جهل مشتری به مستحق للغیر درآمدن مبیع وجود ندارد، و صرفاً به تأسی از نظرات فقهای امامیه قابلیت مطالبه خسارت مورد تأیید قانونگذار قرار گرفته، بدون اینکه دامنه و محدودۀ مطالبات مشتری جاهل از فروشنده در صورت فساد مبیع تعیین شود. این موضوع در شرایط کنونی اقتصادی به لحاظ شاخص نرخ تورم و تغییر در ارزش واقعی ثمن که در اکثر موارد پول است و نویسندگان حقوقی همین معنا یعنی مبادله کالا با پول در تعریف بیع را مدنظر قرار داده‌اند. خود به چالشی در رویه قضایی و نظرات نویسنگان حقوقی و فتاوی علما تبدیل شده است. چرا در معامله فضولی خریدار پس از رد معامله توسط مالک و تصاحب مبیع از جانب وی می‌تواند علاوه بر استرداد ثمن سایر خسارات وارده را نیز از فروشنده مطالبه نماید، به شرط اینکه در زمان معامله علم به فضولی بودن اقدامات وی نداشته باشد (مواد 262 و 263 و 324 و 325 و 3 312 قانون مدنی) قانون در خصوص اینکه خسارات قابل مطالبه از فروشنده چیست و مصادیق آن کدام است صراحتی ندارد و صرفاً در مواد 263و391 به مطالبه غرامات وارده به خریدار اشاره نموده و بدون اینکه چگونگی و میزان و نوع خسارات و غرامات قابل مطالبه را بیان نماید، موضوع را مسکوت گذاشته، در صورتی که در قانون مدنی کشور مصر با اقتباس از نظریه بطلان نسبی قراردادها موضوع را به نحو دقیق مورد تبیین قرار داده است.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/183/132