مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 9 1403 03 01 Economic Reforms of Kamal al-Mulk Ali ibn Ahmad Samirami, Minister During the Seljuk Period (1119-1121 CE), and Their Impact on the Political and Social Transformations in Iran اصلاحات اقتصادی کمال‌الملک علی بن احمد سميرمي وزیر دوره سلجوقیان (513-515 ق) و تأثیر آن در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران 280 295 10.61838/kman.jspsich.3.1.16 FA ابوالفضل زینالی دانشجوی دکتری گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران محبوب مهدویان استادیارگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران امیر عبدالهی استادیارگروه تاریخ، واحد ماکو، دانشگاه آزاد اسلامی، ماکو، ایران حسن محمدی استادیار گروه معارف اسلامی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران Journal Article 1402 10 28 <table> <tbody> <tr> <td> <p>Considering the history of the Seljuks, the bureaucracy of this period holds a special status, and an examination of the reforms by Seljuk reformers reveals the capabilities of bureaucratic elites and the potential strength of this institution. Kamal al-Mulk Samirami (Ministry: 1119-1121 CE) was among these political elites, who, with his reformist mindset and experience in bureaucratic matters, managed to resolve the political and economic challenges through the implementation of certain economic reforms. Despite the weakening of the ministry at that time, as the minister of Sultan Mahmud Seljuk (1117-1131 CE), he endeavored to address the existing political and economic disconnections through swift reforms. Given the political and economic crises during Sultan Mahmud’s reign, the minister also employed his efforts in implementing economic reforms. This research, using a descriptive-analytical method and a library-based approach, focuses on reviewing Kamal al-Mulk's era, his political background, and his most significant economic reforms during his two-year ministry. The findings of the study indicate that after achieving relative success in political reforms, Samirami took important steps to advance economic reforms in areas such as the regulation of taxes, the establishment of the Diwan al-Mufradat (Office of Singularities), the improvement of agriculture and animal husbandry, and the promotion of trade, as well as the distribution of monetary grants. Although, due to the power of his opponents and the eventual weakening of the minister, his adversaries ultimately removed him, his efforts resolved some of the political instability of Sultan Mahmud's era and paved the way for subsequent reformers such as Darghazini and Kamal al-Din Khazin.</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>با توجه به تاریخ سلجوقیان، دیوانسالاری این دوره از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و بررسی اصلاحات مصلحان سلجوقی حاکی از قابلیت نخبگان دیوانسالاری وتوانمندی این نهاد بالقوه می‌باشد. کمال‌الملک سمیرمی(وزارت 513-515 ق) از جمله نخبگان سیاسی بود که با تفکر اصلاح‌گرا و تجربه در مسائل دیوانسالاری توانست با انجام برخی اصلاحات اقتصادی راه برون رفت از مشکلات سیاسی واقتصادی را حل‌وفصل نماید. علیرغم تضعیف نهاد وزارت در آن زمان در مقام وزیر سلطان محمود سلجوقی (511- 525 ه. ق) سعی کرد با اجرای اصلاحات به روش ضربتی گسست­های موجود در ساختار سیاسی و اقتصادی را رفع کند. نظر به بحران‌های سیاسی و اقتصادی در دوره سلطان محمود، وزیر نیز تلاش‌های خویش را در اجرای اصلاحات اقتصادی به کار بست. پژوهش حاضر با روش توصیفی– تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای علاوه بر مروری بر زمانه مشارالیه و پیشینه سیاسی کمال المک، مهم‌ترین اصلاحات اقتصادی وی را در زمان دو سال وزارتش در کانون توجه دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سمیرمی بعد از توفیق نسبی در اصلاحات سیاسی، گام‌های مهمی برای پیشبرد اصلاحات اقتصادی در زمینه نظم و نسق مالیات‌ها، ایجاد دیوان مفردات، بهبود کشاورزی و دامپروری و تجارت، اعطای بخشش‌های نقدی برداشت. هرچند نظر به قدرت مخالفان و تضعیف وزیر در نهایت مخالفان وی را از میان برداشتند، ولی تلاش‌های وی بخشی از بی‌ثباتی‌های سیاسی دوران سلطان محمود را حل کرد و راه را برای اصلاحگران بعدی چون درگزینی و کمال‌الدین خازن هموار کرد.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/205/140