مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 1 پیاپی ۳ 2024 05 18 A reflection on psychological explanations in the formation process of the Islamic revolution تأملی در تبیین‌های روان‌شناختی در فرآیند شکل‌گیری انقلاب اسلامی 139 162 10.61838/kman.jspsich.1.3.6 FA سجاد جلیلیان دانشجوی دکترای مطالعات علوم سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران امیر کریمی دانش آموخته دبیری تاریخ دانشگاه فرهنگیان حکیم ابوالقاسم فردوسی، البرز، ایران Journal Article <div class="abs_2 justify" style="box-sizing: border-box; text-align: justify; border-left: 5px solid rgba(0, 0, 0, 0.1); border-right: 0px; padding: 10px; color: #333333; font-family: rtl-font, Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"> <p style="box-sizing: border-box; margin: 0px 0px 10px; display: block; margin-block: 0.1em; margin-inline: 0px; direction: ltr;">Due to the formation of some theories explaining the revolution in specific social conditions, some of these theories are unable to answer the reason for the revolution and explain it precisely. Considering that four decades have passed since the Islamic revolution as one of the most important phenomena of the 20th century, the causes and factors and explanatory approaches of this revolution are still discussed among many experts. Accordingly, in the present study, the psychological explanation as one of the existing explanations that includes the theories of suppression of instincts, increasing expectations and relative deprivation is examined in the form of a theoretical framework, and it is measured, evaluated and criticized in the Islamic Revolution of Iran. Based on this, the main question of the article is whether psychological explanations are capable of analyzing the Islamic revolution. After applying the aforementioned theories based on descriptive and analytical qualitative method and using the fishing tool, the findings of the article show that based on the common implications, the most important causes of the ineffectiveness of psychological explanation in fully explaining the causes of the Islamic revolution can be mentioned as follows: Inattention to cultural approaches, lack of attention to the social and political structure of Iranian society and the leadership role of Hazrat Imam Khomeini (RA).</p> </div> <div class="padding_abstract justify rtl" style="box-sizing: border-box; direction: rtl; text-align: justify; padding: 15px; border-left: 0px !important; border-right: 5px solid rgba(0, 0, 0, 0.1) !important; color: #333333; font-family: rtl-font, Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;">با توجه به شکل‌گیری برخی از نظریه‌های تبیین کننده انقلاب در شرایط خاص اجتماعی به وجود آمده، برخی از این نظریه‌ها در پاسخگویی به چرایی انقلاب و تبیین دقیق آن ناتوان هستند. با گذشت چهار دهه از انقلاب اسلامی، بررسی علل و عوامل و رویکردهای تبیینی این انقلاب هنوز از مباحث مطرح میان بسیاری از صاحب نظران است. بر همین اساس در پژوهش حاضر، تبیین روانشناختی به عنوان یکی از تبیین‌های موجود که شامل نظریات سرکوب غرایز، توقعات فزاینده و محرومیت نسبی می شود، در انقلاب اسلامی ایران مورد سنجش، ارزیابی و نقد قرار می‌گیرد. سوال اصلی مقاله این است که آیا تبیین‌های روانشناختی از قابلیت و توانایی در تحلیل انقلاب اسلامی برخوردارند؟ پس از کاربست نظریه مذکور مبتنی بر روش کیفی توصیفی، تحلیلی و با استفاده از ابزار فیش‌برداری یافته مقاله نشان می‌دهد بر اساس دلالت‌های مشترک از مهمترین علل عدم کارایی تبیین روانشناختی در بیان کامل علل وقوع انقلاب اسلامی می‌توان به مواردی همچون توجه نکردن به رهیافت‌های فرهنگی، بی توجهی به ساختار اجتماعی و سیاسی جامعه ایرانی و نقش رهبری امام خمینی(ره) اشاره کرد.</div> Islamic revolution psychological explanation suppression of instincts growing expectations relative deprivation انقلاب اسلامی تبیین روانشناختی سرکوب غرایز انتظارات فزاینده محرومیت نسبی https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/27/16