مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 14 2025 03 30 Examining the Life and Reasons for the Banishment of Abu al-Fath Busti from the Court of Sultan Mahmud of Ghazni بررسی زندگی و دلایل رانده شدن ابوالفتح بستی از دربار سلطان محمود غزنوی 20 30 10.61838/kman.jspsich.4.1.2 FA زهرا فلاح حقیقی صیقلانی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران سید علی اکبر عباسپور استادیار گروه تاریخ، واحد آزاد شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزاد شهر، ایران رمضان صیقل استادیار گروه تاریخ ایران اسلامی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران Journal Article 2024 06 18 <p class="Abstract"><span lang="EN-GB" style="font-size: 11.0pt; line-height: 115%;">Abu al-Fath Ali ibn Muhammad al-Busti (born 942–947 CE, died 1009 or 1010 CE) was one of the prominent poets, secretaries, and scholars of the 10th century CE. In his birthplace, he studied under renowned figures such as Ibn Hibban al-Busti (d. 965 CE) and later, in his youth, entered the court of Emir Bust Bay Toz, assuming the role of his vizier. After the city was conquered by Sabuktigin in 978 CE, he became one of Sabuktigin’s close associates and took charge of his correspondence office. His career flourished during the early reign of Mahmud of Ghazni (r. 999–1030 CE) until he fell out of favor with the sultan for unknown reasons. This turn of events led him to Turkestan, where he eventually passed away. The exact reason(s) for his dismissal are unclear, but some conjectures can be made based on existing evidence. Intrigues by rivals and the jealousy of courtiers and bureaucrats, notably Vizier Abu'l-Abbas Isfaraini, Sultan Mahmud’s biased views, the prevailing atmosphere at the court, Busti’s personal interests and beliefs, and his support for Ilik Khan all likely contributed to his downfall.</span></p> <p>ابوالفتح علی بن محمد بستی (تولد ۳۳۵ – ۳۳۰- وفات ۴۰۰ یا ۴۰۱ ق) از شاعران و منشیان و ادیبان بزرگ سده چهارم هجری است. در زادگاهش، از محضر بزرگانی چون ابن حبّان بستی (متوفی۳۵۴ ق) کسب علم کرد و در جوانی به دربار امیر بست بای توز راه یافت و وزارت او را عهده دار شد. پس از فتح شهر به دست سبکتگین (سال ۳۶۷ ق) در سلک نزدیکان وی در آمد و مسئولیت دیوان انشاء وی را عهده دار شد. رونق کار وی در اوایل حکومت محمود ۴۲۱) - ۸۹۳ ق) نیز ادامه یافت تا اینکه به دلایلی مورد بی‌مهری سلطان قرار گرفت. سرنوشت او را به ترکستان کشانید و در آنجا از دنیا رفت. دلیل یا دلایل برکناری او چندان روشن نیست، اما از روی شواهد و قرائن می‌توان حدس و گمان‌هایی مطرح کرد. دسیسه‌های مخالفان و حسادت درباریان و دیوانیان در رأس آن‌ها ابوالعباس اسفراینی وزیر، دیدگاه تعصب آلود سلطان و فضای حاکم بر دربار، علائق و اعتقادات بستی و نهایتاً جانبداری از ایلک خان در این سرنوشت مؤثر بوده است.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/286/179