مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 13 2024 12 30 Decentering the Subject in the Narrative of the Novel within the Cultural History of Iran (Prince Ehtejab by Houshang Golshiri) from the Perspective of Certain Philosophical Concepts of Gilles Deleuze اقتدارزدایی از سوژه در روایت رمان در تاریخ فرهنگی ایران (شازده احتجاب اثر هوشنگ گلشیری) از منظر برخی مفاهیم فلسفی ژیل دلوز 64 84 10.61838/kman.jspsich.3.5.4 FA احمد محمدی دانشجوی دکتری فلسفۀ هنر، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران حسین اردلانی دانشیار گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. نفیسه نمدیان پور  استادیار گروه هنر و گرافیک، واحد رامسر، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران Journal Article 2024 08 08 <p>Houshang Golshiri is one of the prominent storytellers in the contemporary cultural history of Iran. In his longer works and especially his shorter ones, he has consistently emphasized craft and form, presenting noteworthy contributions to the literary community of Iran. The novella <em>Prince Ehtejab</em> is considered one of the most technically sophisticated narrative works in contemporary Iranian literature, as evidenced by its reception over several decades. In this work, Golshiri, through a creative and novel engagement with narrative elements and techniques, has significantly enriched the technical and thematic potential of literary works, creating a reflective narrative structure worthy of analysis. This article, employing a descriptive-analytical method and based on certain philosophical concepts of Gilles Deleuze—such as assemblage, connection, becoming, and free indirect discourse—examines the structure and form of this work. It illustrates how narrative elements, particularly point of view and narrative time, in conjunction and assemblage with other components like language, characterization, scene descriptions, setting, and plot, result in fluidity and decentralization in the novel’s form. Ultimately, this leads to the dissolution of the conversational subject within the narrative as a whole. The goal of this study is to answer the question of whether, based on Deleuzian philosophical teachings, <em>Prince Ehtejab</em> can be regarded as a fluid and decentralized novel in terms of its structure and form. Furthermore, if this is the case, how do decentralization and fluidity liberate the narrative from the dominance and authority of the singular and overarching subject-narrator?</p> <p>هوشنگ گلشیری یکی از داستان نویسان تاریخ فرهنگی معاصر ایران است که در کارهای بلند و خاصه کوتاه همواره دغدغه ی صناعت و فرم را داشته و در این راستا آثار درخور توجهی به جامعه ادب ایران عرضه کرده است. رمان کوتاه شازده احتجاب به گواه چند دهه ی اخیر یکی از صناعتمندترین آثار روایی در ادبیات معاصر ایران به حساب می‌آید. گلشیری در این اثر به مدد برخوردی آفرینش گرانه و نو با عناصر و شگردهای روایی، غنائی چشمگیر به ظرفیت‌های فنی و محتوایی آثار بخشیده و کلیت روایی قابل تأملی خلق کرده است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و در پرتو برخای مفاهیم ژیل دلوز فیلسوف فرانسوی نظیر سرهم بندی، اتصال، صیرورت و گفتار غیرمستقیم آزاد به بررسی ساختار و فرم این اثر می‌پردازد و نشان می‌دهد که عناصر روایی به ویژه زاویه دید و زمان روایات در اتصال و سرهم بندی با دیگر اجزاء همچون زبان، شخصیت پردازی، توصیفات صحنه، فضا و پیرنگ چگونه منجر به سیالیت و مرکزگریزی در فرم اثر و نهایتاً زوال سوژه محاوری در کلیات روایای آن می‌شود. هدف این پژوه پاسخ به این پرسش است که آیا رمان شازده احتجاب نظر به آموزه‌های فلسفی دلوز از حیث ساختار و فرم، رمانی مرکزگریز و سیال است و اینکه اگر چنین است آیا مرکزگریزی و سیالیت چگونه روایت را از سیطره و اقتدار سوژه – راوی منفرد و غالب می‌رهاند.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/313/200