مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 14 2025 04 12 The Effects of China–U.S. Competition in the Persian Gulf on the National Security of the Islamic Republic of Iran اثرات رقابت چین با آمریکا در خلیج فارس بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران 204 221 10.61838/kman.jspsich.4.1.13 FA مهین نظری دانشجوی دکتری گروه روابط بین‌الملل واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران نوذر شفیعی دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران نفیسه واعظ دانشیار روابط بین‌الملل، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران. Journal Article 2025 02 03 <p>The rise of China and the gradual decline of American hegemony are poised to significantly challenge the existing political, economic, and security alignments of the Persian Gulf in the near future. Beijing's strategic and instrumental focus on the Persian Gulf region, coupled with the necessity of maintaining a stable energy supply, has led to the emergence of an extensive network of economic and trade connections between China and key actors in the region. Accordingly, the present article seeks to answer the following question: What impact does the foreign policy of China and the United States in the Persian Gulf have on the national security of the Islamic Republic of Iran? This question is addressed through the hypothesis that the declining presence of the United States in the Persian Gulf and the expansion of China's influence—as a fundamental ally of Tehran—could, by shifting the regional balance of power in Iran's favor, contribute to the enhancement of Tehran’s national security. However, the analysis of indicators related to Iran–China relations leads to a rejection of this hypothesis. This is because, rather than challenging the existing order, China has acted to preserve the status quo. Beijing’s deep commercial and military ties with the traditional allies of the United States in the Persian Gulf are among the most controversial and divergent factors in its relationship with Tehran. While there may be notable differences between the approaches of China and the United States in the Persian Gulf, their interests have so far largely aligned, with both seeking a stable and tension-free region.</p> <p>ظهور چین و افول تدریجی هژمون آمریکا می‌رود تا خط بندی‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی خلیج فارس را درآینده‌ای نچندان دور دستخوش چالشی جدی کند. نگاه ویژه و ابزاری پکن به منطقه خلیج فارس و لزوم تداوم عرضه پایدار انرژی باعث پدید آمدن شبکه‌ای وسیع از پیوندهای اقتصادی و تجاری بین چین و بازیگران مطرح این منطقه شده است. در این راستا نوشتار حاضر در پی پاسخ به این سوال است که سیاست خارجی چین و آمریکا در خلیج فارس چه تأثیری برامنیت ملی جمهوری اسلامی ایران دارد؟ جواب این پرسش درغالب این فرضیه پاسخ داده شده است که چشم اندازکاهشی حضور آمریکا در خلیج فارس و گسترش نفوذ چین به عنوان متحد اساسی تهران دراین منطقه می‌تواند با تعدیل توازن قوا به نفع این کشور بر ارتقای امنیت ملی تهران تاثیر گذار باشد. در ادامه و با برسی شاخص‌های روابط ایران و چین نتاج بدست آمده حاکی از رد فرضیه فوق می‌باشد. چرا که چین به جای به چالش کشیدن نظم حاکم، در راستای حفظ وضعیت موجود گام برداشته است. روابط بسیار نزدیک تجاری و تسلیحاتی پکن و متحدان سنتی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس از عوامل بحث برانگیز و واگرا در روابط این کشور با تهران بوده است. شاید تفاوت قابل توجهی بین رویکرد چین و آمریکا در منطقه خلیج فارس وجود داشته است. اما تا به اینجا منافع هر دو کشور تا حد زیادی با هم سازگار بوده، هردو خواهان منطقه‌ای با ثبات و عاری از تنش بوده‌اند.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/315/388