مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 15 1404 05 03 The Formation of Foreign Policy in the Highest Power Centers of the Islamic Republic of Iran (1989–2021) چگونگی شکلگیری سیاست خارجی در مراکز عالی قدرت جمهوری اسلامی ایران طی سالهای 1368 – 1400 1 22 10.61838/kman.jspsich.326 FA عبدالرضا صادقی حسن آبادی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. بهنام سرخیل استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران مهدی زیبایی دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. قربانعلی قربان زاده سوار دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. Journal Article 1403 06 16 The objective of this study is to examine how foreign policy was formed in the highest power centers of the Islamic Republic of Iran during the years 1989 to 2021. The research methodology is descriptive-analytical in terms of its objective, and the data collection instrument is library-based. In the present study, causal analysis is centered on cause and effect. That is, on one hand, the highest power centers and foreign policy are treated as cause and effect, and on the other hand, the internal elements of the highest power centers are also considered as cause and effect. The findings indicate that the dominance and superiority of the Supreme Leader in the foreign policy management system of the Islamic Republic of Iran reflect both a structural and intuitive truth within the Islamic Republic’s system, in which the Supreme Leader of the Revolution is regarded, both domestically and internationally, as the sole powerful figure in the regime. Although the prevailing view that the Supreme Leader is the absolute decision-maker in foreign policy is widely circulated, this belief is not empirically substantiated and is regarded as simplistic. It should be distinguished from the assertion that "foreign policy leadership" is the responsibility of the Supreme Leader. The study finds that during the research period (1989 to 2021), encompassing four presidents, the Supreme Leader consistently attempted to ensure that presidents would face no restrictions in expressing their views on foreign policy. Instead, he managed the scope of action and warned against crossing the defined red lines. Overall, and aside from foreign policy, this study refrains from using the term "governance duality" because it perceives an implicit ideological bias within it. However, it acknowledges the managerial duality within the executive branch as a structural reality. هدف از پژوهش حاضر بررسی چگونگی شکلگیری سیاست خارجی در مراکز عالی قدرت جمهوری اسلامی ایران طی سالهای 1368 – 1400 می‌باشد.روش پژوهش از نظر هدف، توصیفی- تحلیلی است و ابزار گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای است.در پژوهش حاضر، تجزیه و تحلیل علّی، متمرکز بر علت و معلول است. یعنی از یک سو مراکز عالی قدرت و سیاست خارجی، علت و معلول و از دیگر سو در درون مراکز عالی قدرت، عناصر آن به عنوان علت و معلول فرض می‌شوند. بررسی‌ها نشان داد تفوق و برتری مقام رهبری در نظام مدیریتی سیاست خارجی ج.ا.ا، بیان یک حقیقت ساختاری و شهودی در نظام ج.ا.ا هم هست که مقام رهبری انقلاب چه در داخل و چه در خارج، به عنوان تنها فرد قدرتمند نظام ج.ا.ا محسوب می‌شوند. البته این نظر شیوع یافته که مقام رهبری در سیاست خارجی، فعال ما یشا هستند، ضمن اینکه یک باور غیر محققانه و ساده انگارانه است، با این بحث که “رهبری سیاست خارجی” برعهده ایشان است، به کلی متفاوت است، چرا که پژوهش دریافته است که مقام رهبری در طول دوره پژوهش (1368 تا 1400) و چهار رئیس جمهور، همواره سعی کرده‌اند روسای جمهور در اعمال نظرات شان در سیاست خارجی محدودیتی نداشته باشند و صرفا حیطه اقدام را مدیریت کرده‌اند و هشدار داده‌اند که از خطوط قرمز ترسیم شده عبور نشود. به طور کلی و سوای از سیاست خارجی، این پژوهش ضمن این که ابا دارد اصطلاح دوگانه حاکمیتی را به کار ببرد چون درآن نوعی جهت گیری فکری را پنهان می‌بیند، اما دوگانه مدیریتی قوه مجریه را یک واقعیت ساختاری می‌داند.

https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/326/456