مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 3 پیاپی 13 2024 12 30 Virtual Space Activism in Social Unrest: Theory and Practice کنشگری فضای مجازی در آشوب‌های اجتماعی (نظریه و پراتیک) 154 174 10.61838/kman.jspsich.3.5.9 FA شهرام محبوب کلید بری دانشجوی دکتری ، گروه جامعه شناسی سیاسی ، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرمسار ، ایران . منصور شریفی دانشیار، گروه جامعه شناسی سیاسی ، واحد گرمسار ، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرمسار ، ایران . حبیب اله کریمیان دانشیار، گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Journal Article 2024 11 09 <p>Virtual space is a constructed and turbulent realm that, at the beginning of the third millennium, has acted as a catalyst for many social unrests in various countries. Numerous researchers have illustrated the impact of cyberspace on riots, social disturbances, urban uprisings, revolutions, and social movements, yet this process cannot be presented as a dominant theory. On one hand, marginalized and protesting groups can use the internet to expose political and economic corruption, discrimination, political suppression, and governmental inefficiency, and by highlighting these issues, they can seriously challenge the government and its operations. This highlighting of corruption and governmental inefficiency may be considered the most significant function of virtual space in both the mental and objective rebellion of activists. On the other hand, besides mental rebellion, the internet also influences awareness-raising, organization, mobilization, and civil and political conflicts among intellectuals and young individuals. It contributes to the growth and dissemination of democratic values such as participation, freedom of speech, tolerance, and justice, and by altering citizens’ perspectives, it provides the groundwork for their political confrontation with structures. Therefore, the importance of this research also lies in the governance of virtual space to moderate the environment influenced by the internet. In this regard, the present study aims to answer the question of whether virtual space and its tools played a role in the formation and expansion of social unrest and the November 2019 protests. Its hypothesis, which posits the influence of virtual space on the formation and expansion of social unrest, is depicted through a combined method using the paradigm theory of virtual networks and Huster Grand’s “geographical diffusion” theory. Undoubtedly, this research faces numerous challenges such as novelty and the lack of field data, but the genealogy of social unrest in Iran in this study, utilizing influential sociological variables, the geography of unrest, and the theoretical application of dominant scientific theories in sociology, geography, and psychology through a quantitative-analytical method, presents a unique contribution.</p> <p>فضای مجازی، فضایی برساخته و مشوش است که در ابتدای هزاره سوم به‌عنوان کاتالیزور بسیاری از آشوب‌ها در کشورهای مختلف عمل می‌نماید. محققان بسیاری تأثیر فضای سایبر را بر شورش‌ها، ناآرامی‌های اجتماعی، شورش‌های شهری، انقلابات و جنبش‌های اجتماعی به تصویر کشیده‌اند، ولی این فرآیند را نمی‌توان به‌صورت یک نظریه غالب ارائه نمود. از سویی، گروه‌های معترض و در حاشیه مانده از طریق اینترنت می‌توانند فساد سیاسی و اقتصادی، تبعیض‌ها، سرکوب‌های سیاسی، ناکارآمدی حکومت‌ها و دولت‌ها را آشکار و با برجسته‌سازی این موارد، حکومت و عملکردهای آن را به‌طور جدی به چالش فراخوانند. شاید بتوان این برجسته‌سازی فساد و ناکارآمدی دولت‌ها را مهم‌ترین کارکرد فضای مجازی در شورش ذهنی و عینی کنشگران دانست. از سوی دیگر، اینترنت علاوه بر طغیان ذهنی، آگاه‌سازی، سازماندهی، بسیج و تعارضات مدنی و سیاسی افراد فرهیخته و جوان، در نضج و اشاعه ارزش‌های دموکراتیک مثل مشارکت، آزادی بیان، تساهل، عدالت و مانند آن تأثیرگذار است و با تغییر نگرش شهروندان، زمینه درگیری سیاسی آن‌ها را با ساختارها فراهم می‌آورد. بنابراین، اهمیت این تحقیق در حکمرانی فضای مجازی برای تلطیف فضای متأثر از اینترنت نیز می‌باشد. پژوهش حاضر در این راستا و در پاسخ به این سؤال که آیا فضای مجازی و ابزارهای آن در شکل‌گیری و گسترش شورش‌های اجتماعی و شورش آبان‌ماه 98 تأثیرگذار بودند؟، فرضیه خود را که تأثیرگذاری فضای مجازی بر شکل‌گیری و گسترش شورش‌های اجتماعی است، با استعانت از روش ترکیبی از نظریه پارادایم‌های شبکه‌های مجازی و نظریه "پخش جغرافیایی" هاستر گراند به تصویر می‌کشد. بی‌شک، تحقیق پیش رو موانع بسیاری مانند بکر بودن و فقر اطلاعات میدانی را پیش روی خود می‌بیند، ولی تبارشناسی شورش اجتماعی در ایران در این تحقیق با استعانت از متغیرهای تأثیرگذار جامعه‌شناختی و جغرافیای شورش و استفاده تئوریک از نظریه‌های غالب علمی جامعه‌شناسی، جغرافیا و روان‌شناسی و با استفاده از روش کمی – تحلیلی، اثری منحصربه‌فرد را ارائه می‌نماید.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/344/327