مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 17 2025 01 29 Critical Discourse Analysis of Women's Socio-Political Activism after the Islamic Revolution تحلیل گفتمان انتقادی کنشگری سیاسی اجتماعی زنان پس از انقلاب اسلامی 10.61838/kman.jspsich.376 FA زهرا کرئی دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران یوسف امینی گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران احمدعلی حسابی گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران امیرعلی درستی گروه جامعه شناسی سیاسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران Journal Article 2024 11 25 <p>This study analyzes the political and social discourses surrounding women's activism in Iran from the Islamic Revolution to the present. Women, as half of the population, play a fundamental role in major political and social decision-making processes. The research examines the various governmental discourses and the role of women within these discourses, analyzing their impact on women's activism. During the Reformist administration led by Mohammad Khatami, slogans such as "civil society" and "rule of law" aimed to reform political and social institutions and enhance women's participation in public spheres. However, structural issues and the gap between theory and practice hindered the full realization of these goals. Under Mahmoud Ahmadinejad's presidency, a focus on "family" and "justice," coupled with an emphasis on women's traditional roles as wives and mothers, was aligned with an anti-Western stance. This administration prioritized preserving traditional family structures and reducing international engagement on women's rights, presenting a one-dimensional image of women as family-dependent beings. During Hassan Rouhani's administration, with slogans like "moderation" and "sustainable development," efforts were made to improve women's conditions. However, economic and social challenges led to limited progress and ongoing struggles. The Thirteenth Administration, led by Ebrahim Raisi with the slogan "popular government," proposed programs to improve women's conditions, particularly in employment and socio-political participation. Nevertheless, high unemployment rates and structural barriers remain significant challenges. This study demonstrates that governmental discourses have had a direct and significant impact on women's socio-political activism in Iran, and shifts in these discourses have played a crucial role in shaping the current status of women in the country.</p> <p>در پژوهش حاضر، به تحلیل گفتمان‌های سیاسی و اجتماعی کنشگری زنان در ایران از انقلاب اسلامی تا کنون پرداخته شده است. زنان، به عنوان نیمی از جمعیت جامعه، در تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی و اجتماعی نقش اساسی دارند. این تحقیق به بررسی گفتمان‌های مختلف دولت‌ها و نقش زنان در این گفتمان‌ها می‌پردازد و تأثیر آن‌ها بر کنشگری زنان را تحلیل می‌کند. در دوره دولت اصلاحات به رهبری سید محمد خاتمی، با شعارهایی چون "جامعه مدنی" و "قانون‌گرایی"، تلاش شد تا نهادهای سیاسی و اجتماعی اصلاح شوند و مشارکت زنان در عرصه‌های عمومی افزایش یابد. با این حال، مشکلات ساختاری و فاصله میان نظریه و عمل مانع تحقق کامل این اهداف شد. در دولت محمود احمدی‌نژاد، توجه به "خانواده" و "عدالت" و تأکید بر نقش سنتی زنان به عنوان همسر و مادر، با رویکرد غرب‌ستیزانه همراه بود. این دولت به حفظ ساختار سنتی خانواده و کاهش تعاملات بین‌المللی در زمینه حقوق زنان پرداخته و تصویری تک‌بعدی از زنان به‌عنوان موجوداتی وابسته به خانواده ارائه داد. در دولت روحانی، با شعارهایی چون "اعتدال" و "توسعه پایدار"، تلاش‌هایی برای بهبود وضعیت زنان صورت گرفت، اما به دلیل مشکلات اقتصادی و اجتماعی، پیشرفت‌های محدود و چالش‌های متعددی باقی ماند. دولت سیزدهم به ریاست سید ابراهیم رئیسی، با شعار "دولت مردمی"، برنامه‌هایی برای بهبود وضعیت زنان، به‌ویژه در زمینه‌های اشتغال و مشارکت اجتماعی و سیاسی، در نظر گرفته بود. با این حال، نرخ بالای بیکاری و موانع ساختاری همچنان به‌عنوان چالش‌های اصلی باقی مانده‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که گفتمان‌های دولتی تأثیر مستقیم و قابل توجهی بر نحوه کنشگری سیاسی و اجتماعی زنان در ایران داشته‌اند و تغییرات در این گفتمان‌ها نقش کلیدی در شکل‌دهی به وضعیت کنونی زنان ایفا کرده است. ایران داشته است.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/376/220