مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 16 1404 07 12 The Role of the Military, Religious, and Economic Policies of Shah Abbas I in Shaping the Political–Economic Order of the Safavid Empire with an Emphasis on the Position of Shiʿa Jurists نقش سیاست‌های نظامی، مذهبی و اقتصادی شاه عباس اول در شکل‌گیری نظم سیاسی– اقتصادی عصر صفوی با تأکید بر جایگاه فقها 1 14 10.61838/kman.jspsich.506 FA فرهاد میرزائی کوتنایی گروه تاریخ بعد از اسلام ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامي، بجنورد، ايران. ابوالحسن مبین گروه تاریخ بعد از اسلام، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامي، بجنورد، ايران. امید سپهری گروه تاریخ بعد از اسلام، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامي، بجنورد، ايران. Journal Article 1404/03/01 The reign of Shah Abbas I of the Safavid dynasty (1588–1629 CE) is regarded as one of the most prominent periods in the history of Iran, in terms of consolidating political authority, expanding the military, fostering economic prosperity, and engaging with Shiʿa jurists. Drawing on credible historical sources, this article provides a comprehensive analysis of Shah Abbas’s policies in the military, economic, and religious domains. In the military sphere, the focus was on reforming the structure of the army, reducing dependence on the Qizilbash, and establishing a standing army. Economic policies, particularly in the field of silk trade, developing commercial relations with Europe, and creating trade monopolies, were among the key factors strengthening the state’s financial foundations. Moreover, the role of Shiʿa jurists at the royal court—through offices such as Shaykh al-Islām and Ṣadr-i Khāṣṣa—was highly influential in reinforcing the religious legitimacy of the state and promoting Twelver Shiʿi jurisprudence and the religious economy. The research method is qualitative and based on historical-documentary analysis. دوره شاه عباس اول صفوی (۹۹۶–۱۰۳۸ق) یکی از ادوار برجسته در تاریخ ایران از منظر تثبیت اقتدار سیاسی، توسعه نظامی، رونق اقتصادی و تعامل با فقهای شیعه به شمار می‌رود. این مقاله با بهره‌گیری از منابع تاریخی معتبر، به بررسی جامع سیاست‌های شاه عباس در عرصه های نظامی، اقتصادی و مذهبی می‌پردازد. در بخش نظامی، تمرکز بر اصلاح ساختار ارتش، کاهش وابستگی به قزلباشان و تشکیل سپاه دائمی . سیاست‌های اقتصادی، به‌ویژه در حوزه تجارت ابریشم و توسعه روابط بازرگانی با اروپا و ایجاد انحصار تجاری، از عوامل مهم در تقویت بنیه مالی دولت بودند. از سوی دیگر، نقش فقهای شیعه در دربار، از طریق مناصبی همچون شیخ‌الاسلام و صدر خاصه، در تقویت مشروعیت دینی دولت و ترویج فقه شیعه اثنی‌عشری و اقتصاد مذهبی بسیار مؤثر بود. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل تاریخی-اسنادی است.

https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/506/582