مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران در دست انتشار 1405 04 01 Analysis of the Dimensions of the Continuity of Zoroastrian Presence along the Shores of the Persian Gulf from the Beginning of the Sasanian Period to the End of the Buyid Era واکاوی ابعاد تداوم حضور زرتشتیان در کرانه‌های خلیج فارس از آغاز ساسانیان تا پایان آل بویه 1 12 FA ایمان پورجم کارشناسی ارشد تاریخ، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران Journal Article This study examines the dimensions of the continuity of Zoroastrian presence along the shores of the Persian Gulf from the beginning of the Sasanian period to the era of the Buyids. The Persian Gulf, as one of the most significant strategic and cultural regions of Iran, has consistently served as a locus for the settlement and interaction of diverse ethnic and religious groups. Zoroastrians, as one of the oldest religious communities in Iran, have played a significant role in this region. The primary objective of this research is to analyze the mechanisms underlying the continuity of Zoroastrian presence along the Persian Gulf and to assess the impact of political, social, and religious transformations on their existence. Employing a descriptive–analytical method and drawing upon library-based sources and historical documents, this study investigates the factors that contributed to either the persistence or decline of the Zoroastrian community in this region. The findings indicate that despite pressures arising from the expansion of Islam and political transformations, Zoroastrians were able to preserve their religious and social identity for a considerable period. The establishment and development of fire temples, the continuation of religious rituals, and the influential role of social institutions were among the key factors contributing to the continuity of this community. Ultimately, political pressures, forced migrations, and demographic changes led to a decline in the Zoroastrian presence along the Persian Gulf. The results of this study suggest that examining the history of religious communities such as the Zoroastrians in the Persian Gulf can provide a deeper understanding of Iran’s cultural and religious transformations and highlight the importance of this region in preserving and transmitting ancient cultures. این پژوهش به بررسی ابعاد تداوم حضور زرتشتیان در کرانه‌های خلیج فارس از آغاز دوره ساسانیان تا عصر آل بویه می‌پردازد. خلیج فارس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق استراتژیک و فرهنگی ایران، همواره محل استقرار و تعامل اقوام و مذاهب مختلف بوده است. زرتشتیان، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین جوامع مذهبی ایران، در این منطقه نقش مهمی ایفا کرده‌اند. هدف اصلی این تحقیق واکاوی نحوه استمرار حضور زرتشتیان در کرانه‌های خلیج فارس و تأثیر تحولات سیاسی، اجتماعی و مذهبی بر حیات آنان است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای و اسناد تاریخی، به بررسی عواملی پرداخته که موجب تداوم یا زوال جامعه زرتشتی در این منطقه شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که علی‌رغم فشارهای ناشی از گسترش اسلام و تغییرات سیاسی، زرتشتیان موفق شدند برای مدتی طولانی هویت مذهبی و اجتماعی خود را حفظ کنند. ایجاد و توسعه آتشکده‌ها، تداوم آیین‌های مذهبی و نقش مؤثر نهادهای اجتماعی از جمله عوامل مهم در استمرار این جامعه بوده است. در نهایت، فشارهای سیاسی، مهاجرت‌های اجباری و تغییرات جمعیتی منجر به کاهش حضور زرتشتیان در کرانه‌های خلیج فارس شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مطالعه تاریخ جوامع مذهبی مانند زرتشتیان در خلیج فارس می‌تواند درک عمیق‌تری از تحولات فرهنگی و مذهبی ایران ارائه دهد و اهمیت این منطقه را در حفظ و انتقال فرهنگ‌های کهن برجسته سازد.

https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/525/524