مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 4 پیاپی 15 1404 06 01 Factors Affecting the Level of Political Participation of Tehran Citizens in the Iranian Presidential Election بررسی عوامل مؤثر در میزان مشارکت سیاسی شهروندان تهرانی در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران 1 20 10.61838/kman.jspsich.540 FA بابک آلا دانشجوی دکتری گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران سعید معدنی گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران روزا کرم پور گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404 02 29 <p>The present study was conducted to investigate the factors influencing the level of political participation among citizens of Tehran in the Thirteenth Presidential Election of Iran. This election experienced a substantial decline in voter turnout, with participation in Tehran falling to approximately 26 percent. The study employed a survey research design and utilized a researcher-developed questionnaire administered to a sample of 384 Tehran citizens selected through stratified random sampling from five municipal districts. The findings derived from structural equation modeling indicated that the most important and strongest determinant of political participation was trust in the electoral process (path coefficient = 0.642). Furthermore, the variables of religious beliefs, electoral system reforms, use of media and social networks, age, and education had positive and statistically significant effects on political participation. In contrast, economic conditions and income did not demonstrate significant direct effects. The variable of residential district exhibited a negative effect, indicating that residents of the deprived southern and eastern areas of Tehran participated less than residents of the northern and central districts. The research model explained 71 percent of the variance in political participation. Overall, the results suggest that the decline in participation in the election under study was primarily attributable to citizens’ distrust of the integrity, transparency, and impartiality of the electoral process rather than solely to economic difficulties. Therefore, rebuilding public trust through structural reforms in the electoral system—particularly by enhancing transparency and impartial oversight—as well as paying special attention to younger generations and residents of disadvantaged areas, appears essential for increasing participation in future electoral cycles.</p> <p>پژوهش حاضر باهدف بررسی عوامل مؤثر بر میزان مشارکت سیاسی شهروندان تهرانی در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران انجام شده است. این انتخابات با کاهش چشمگیر مشارکت مواجه بود به‌طوری‌که میزان مشارکت در تهران به حدود ۲۶ درصد رسید. پژوهش با روش پیمایشی و با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته روی نمونه‌ای ۳۸۴ نفری از شهروندان تهرانی با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده از پنج منطقه شهرداری اجرا شد. یافته‌های حاصل از مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که مهم‌ترین و قوی‌ترین عامل تأثیرگذار بر مشارکت سیاسی، «اعتماد به فرایند انتخابات» است (با ضریب مسیر ۰٫۶۴۲). همچنین متغیرهای «اعتقادات دینی»، «اصلاحات در سیستم انتخابات»، «استفاده از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی»، «سن» و «تحصیلات» تأثیر مثبت و معناداری بر مشارکت داشتند؛ درحالی‌که «شرایط اقتصادی» و «درآمد» تأثیر مستقیم و معناداری نشان ندادند. متغیر «منطقه محل سکونت» نیز تأثیر منفی داشت به این معنا که مناطق محروم جنوب و شرق تهران مشارکت کمتری نسبت به مناطق شمالی و مرکزی داشتند. مدل پژوهش توانست ۷۱ درصد از تغییرات مشارکت سیاسی را تبیین کند. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد که کاهش مشارکت در انتخابات موردمطالعه عمدتاً ناشی از بی‌اعتمادی شهروندان به‌سلامت، شفافیت و بی‌طرفی فرایند انتخاباتی بوده است، نه صرفاً مشکلات اقتصادی؛ بنابراین بازسازی اعتماد عمومی از طریق اصلاحات ساختاری در نظام انتخابات (به‌ویژه افزایش شفافیت و نظارت بی‌طرفانه) و همچنین توجه ویژه به نسل جوان و ساکنان مناطق محروم، برای افزایش مشارکت در دوره‌های آتی ضروری به نظر می‌رسد.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/540/580