مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران در دست انتشار 1405 07 01 Transformation of the Political-Economic Structures and Cultural-Social Changes of the Rostam Tribe during the Centralized Modernization of the Pahlavi Era (1925–1979) تحول ساختارهای سیاسی-اقتصادی و دگرگونی‌های فرهنگی-اجتماعی ایل رستم در دوران نوسازی متمرکز پهلوی (۱۳۰۴-۱۳۵۷) 1 22 FA رهام انصاری گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران ناصر جدیدی گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران فیض الله بوشاسب گوشه گروه تاریخ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 1404/12/19 <p>The centralized modernization of the Pahlavi regime was an aggressive project aimed at transitioning from a traditional federal structure to a modern nation-state, within which tribes were perceived as missing links and potential threats to the process of centralization. Focusing on the Rostam tribe in Fars Province, the present study examines the four-dimensional transformations of this tribe during the reigns of Reza Shah and Mohammad Reza Shah. The main question is how the structural pressures exerted by the central state on autonomous tribal institutions led to fundamental changes in the fabric of power and everyday life. This study was conducted using a descriptive-analytical approach and a historical-documentary method. The data were collected and validated through content analysis of archival documents, including military reports and bureaucratic correspondence, contemporary newspapers such as Habl al-Matin, and field research based on oral history. The findings indicate that the strategy of the Pahlavi state consisted of a combination of “military repression,” “confiscation of property rights,” and “compulsory land reforms.” In the political dimension, wars such as the Gajestan conflict and the execution of khans such as Imam-Qoli Khan and Hossein-Qoli Khan symbolized the complete disarmament of hereditary tribal authority. In the economic dimension, the transfer of lands to non-local merchants, such as Moein al-Tojjar Bushehri, and the implementation of land reforms in the 1960s dismantled the landlord-peasant system. Although this process disrupted traditional class stability, it also resulted in the rupture of social solidarity bonds and the continuation of property disputes among tribal clans. In the cultural dimension, the emergence of modern secular education through figures such as Bahman Beigi stood in direct opposition to the religious educational system and paved the way for the formation of a new elite. The study argues that although the Pahlavi state succeeded in securing the unconditional submission of the Rostam tribe in the short term, this “top-down” modernization led to the institutional collapse of traditional structures without providing an effective substitute. The long-term consequence of these transformations was the emergence of a deep social divide and an identity crisis rooted in the unjust management of the transition from tradition to modernity.</p> <p>نوسازی متمرکز رژیم پهلوی، پروژه‌ای تهاجمی برای گذار از ساختار فدرال سنتی به دولت-ملت مدرن بود که ایلات را به عنوان حلقه‌های مفقوده در مسیر تمرکزگرایی تهدید می‌کرد. پژوهش حاضر با تمرکز بر ایل رستم در استان فارس، به واکاوی دگرگونی‌های چهاربعدی این ایل در دو دوره رضاشاه و محمدرضاشاه می‌پردازد. سوال اصلی آن است که چگونه فشارهای ساختاری دولت مرکزی بر نهادهای خودمختار ایلی، منجر به تغییرات بنیادین در بافت قدرت و زندگی روزمره شد؟ این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و روش تاریخی-اسنادی انجام شده است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای اسناد آرشیوی (گزارش‌های نظامی، مکاتبات دیوان‌سالاری)، روزنامه‌های عصر (مانند حبل‌المتین) و تحقیقات میدانی مبتنی بر تاریخ شفاهی گردآوری و صحت‌سنجی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد راهبرد دولت پهلوی ترکیبی از «سرکوب نظامی»، «مصادره حقوق مالکیتی» و <strong>«</strong>اصلاحات ارضی اجباری» بود. در بعد سیاسی، جنگ‌هایی نظیر «گجستان» و اعدام خوانینی چون امام‌قلی خان و حسین‌قلی خان، نماد خلع سلاح کامل اقتدار موروثی ایلی بود. در بعد اقتصادی، واگذاری املاک به تجار غیربومی (معین‌التجار بوشهری) و اجرای اصلاحات ارضی در دهه ۴۰، نظام ارباب‌رعیتی را متلاشی کرد؛ امری که اگرچه ثبات طبقاتی سنتی را برهم زد، اما منجر به گسست پیوندهای همبستگی اجتماعی و تداوم مناقشات ملکی میان طوایف گردید. در بعد فرهنگی، ظهور آموزش‌های نوین سکولار توسط چهره‌هایی چون بهمن بیگی، در تقابل مستقیم با نظام آموزشی مذهبی قرار گرفت و زمینه‌ساز شکل‌گیری نخبگان جدیدی شد. پژوهش استدلال می‌کند که اگرچه دولت پهلوی در کوتاه‌مدت موفق به تسلیم بلاشرط ایل رستم شد، اما این نوسازیِ «از بالا به پایین» منجر به فروپاشی نهادی نهادهای سنتی بدون جایگزین کارآمد گردید. پیامد بلندمدت این تحولات، ایجاد شکاف عمیق اجتماعی و بحران هویتی است که ریشه در مدیریت ناعادلانه گذار از سنت به مدرنیته دارد.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/543/581