مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران در دست انتشار 1405 07 01 The Impact of Iranian Liberalism on the Formation of Political Discourses in the Islamic Republic of Iran تاثیر لیبرالیسم ایرانی بر شکل گیری گفتمان های سیاسی در جمهوری اسلامی ایران 1 18 FA مرتضی جعفر زاده سروستانی گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. علی محمد حقیقی گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. غفار زارعی گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران Journal Article 1405/01/08 <p>In this study, Iranian liberalism is understood as an imported body of thought derived from the West and manifested in two religious and secular forms. Although, for pragmatic reasons, neither tendency has ever formally described itself as liberal, both have represented the manner in which liberal thought has been articulated and reflected within Iran’s political, historical, and cultural context. At each historical juncture, these tendencies have operated in accordance with prevailing social conditions to explain, advance, or realize Western-oriented thought. Over the past century and a half, Western thought in Iran has largely been introduced through concepts such as freedom, the rule of law, nationalism, modernization, and scientific and rational religiosity, with one or more of these themes becoming prominent depending on the historical circumstances of each period.</p> <p>This article explains how Iranian liberalism, alongside the authentic religious movement, interacted in various ways with the other principal centers of power in Iranian society—namely, authoritarian rulers and religious scholars—from the Tobacco Protest to the Islamic Revolution and its aftermath. Under different historical conditions, Iranian liberalism assumed distinct forms and presented different public manifestations.</p> <p>According to the findings of this study, the principal foundation of political and intellectual conflict in Iranian society over the past century and a half has been the aforementioned proposition, which has appeared in a particular form during each historical period. Disputes over the rule of law, constitutional freedom, scientism, human rights, and democracy represent specific manifestations or reductions of this underlying conflict. The common legacy of successive generations of Iranian liberals has been the attempt to marginalize religion and religious scholars from the social and political spheres, even though the aforementioned concepts are not inherently or irreconcilably incompatible with religious commitment.</p> <p>The revival of religion and religious culture during the 1940s, the developments following the coup of August 19, 1953, and the formulation of liberal rationality on the basis of religious modernism after the 1979 Islamic Revolution confirm that Iranian liberalism has assumed a distinctive form compatible with the historical conditions of Iranian society in each period. This plurality of manifestations, however, does not indicate any fundamental divergence among the shared ideals of successive generations of Iranian liberals, whether religious or secular.</p> <p><strong>چکیده</strong><strong> </strong></p> <p>لیبرالیسم ایرانی در این تحقیق اندیشه وارداتی و برگرفته از غرب در دو قالب دینی و سکولار است و اگرچه این دو گرایش با نگاهی مصلحتی هیچ گاه به صورت رسمی نام لبیرال بر خود تنهاده اند، اما نماد چگونگی طرح و انعکاس تفکر لیبرال در فضای سیاسی تاریخی و فرهنگی ایران بوده و در هـر مقطع تاریخی مطابق با شرایط جامعه در جهت تبیین نفوذ و یا تحقق تفکر غرب گرایانه حرکت کرده اند/ آنچه از تفکر غرب در یک قرن و نیم اخیر در ایران مطرح شده، عمدتاً در سایه مفاهیمی همچون آزادی، قانون مداری، ناسیونالیسم، تجدد، دین داری علمی و عقلانی قرار داشته که در هر مقطع تاریخی بر حسب شرایط زمانی یک یا چند محور آن برجسته می شده است.  در این مقاله بیان میشود که چگونه لیبرالیسم ایرانی پا به پای جریان اصیل دینی از جنبش تنباکو تا انقلاب اسلامی و بعد از آن با شیوه های مختلف به تعامل با سایر ارکان قدرت در جامعه ایران یعنی حاکمان مستبد و علمای دینی پرداخته و در شرایط مختلف زمانی، چهره های خاصی از خود نشان داده است.</p> <p>بر اساس این تحقیق زیربنای اصلی منازعه یک قرن و نیم جامعه ایرانی ،هم فرضیه ذکر شده بوده که در هر دوره تاریخی به شکلی خاص ظاهر شده است منازعه بر سر قانون مداری، آزادی مشروطه علم گرایی، حقوق بشر و دموکراسی مواردی از تقلیل منازعه زیربنایی ذکر شده میباشد و میراث مشترک تمامی نسلهای ،لیبرال کنار زدن دین و علما از صحنه اجتماع و سیاست بوده است در حالی که مفاهيم ذكـر شـده تـعـارض بنیادی و غیر قابل حل با دین مداری ندارد .در دهه ،بیست بازگشت به دین و فرهنگ دینی بعد از کودتای ۲۸ مرداد و ارائه عقلانیت لیبرال بر پایه نوگرایی دینی بعد از انقلاب اسلامی ،۱۳۵۷ مؤید این واقعیت است که لیبرالیسم ایرانی در هر مقطع تاریخی چهره ای خاص و هماهنگ با شرایط تاریخی جامعه از خود به نمایش گذاشته است و این تعدد چهره ها به معنای وجود اختلاف بنیادی در آرمانهای مشترک نسلهای لیبرال ایرانی اعم از دینی و لائیک نمی باشد.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/544/583