مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران در دست انتشار 1405 10 01 Investigating the Impact of Social and Cultural Factors on Iranian Family Security: A Case Study of Tehran بررسی تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی بر امنیت خانواده ایرانی (مورد مطالعه: شهر تهران) 1 29 FA امیر جعفری گروه علوم اجتماعی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران هوشنگ ظهیری گروه علوم اجتماعی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران حبیب‌الله کریمیان گروه علوم اجتماعی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Journal Article 1405 02 19 <p class="Abstract"><span lang="EN-GB" style="font-size: 9.0pt; line-height: 115%;">This study aimed to sociologically explain the direct and indirect effects of social and cultural factors on Iranian family security in Tehran. A mixed-methods qualitative–quantitative design was employed. In the quantitative phase, 402 Tehran residents aged 18 years and older were selected through multistage stratified-cluster sampling, and data were collected using an 88-item Likert-scale questionnaire. In the qualitative phase, 20 in-depth semi-structured interviews were conducted with experts and scholars in family and social studies until theoretical saturation was achieved. Face and construct validity were assessed, and internal consistency was examined using Cronbach’s alpha. Quantitative data were analyzed using independent-samples t-tests, one-way ANOVA, Pearson correlation, stepwise multiple regression, and path analysis, whereas qualitative data were analyzed through thematic content analysis. Family security was positively and significantly associated with social factors (r=.57), hope for the future (r=.60), social capital (r=.44), cultural factors (r=.42), and social connections (r=.41; p&lt;.001). The multiple regression model was significant (R=.704, adjusted R²=.490, F=97.493, p&lt;.001), explaining 49% of the variance in family security. Hope for the future (β=.385), social connections (β=.215), social factors (β=.208), and social capital (β≈.13) were significant direct predictors. Path analysis indicated total effects of .53 for hope for the future, .44 for social factors, .33 for social connections, and .27 for social capital. Cultural factors primarily exerted an indirect effect, with a total effect of .23. Significant differences in several dimensions of family security were also observed across gender, age, occupational, educational, and income groups. Family security in Tehran is shaped by the combined operation of social resources and cultural conditions. Hope for the future, social connections, and social capital constitute the principal direct mechanisms, while cultural factors operate mainly through these social pathways. Accordingly, policies aimed at strengthening family security should simultaneously promote social optimism, social capital, interpersonal connections, and cultural cohesion.</span></p> <p>پژوهش حاضر با هدف تبیین جامعه‌شناختی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم عوامل اجتماعی و فرهنگی بر امنیت خانواده ایرانی در شهر تهران انجام شد. این پژوهش با رویکرد آمیخته کیفی–کمی انجام شد. در بخش کمی، 402 نفر از شهروندان 18 سال و بالاتر شهر تهران با استفاده از نمونه‌گیری طبقه‌ای–خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و داده‌ها با پرسشنامه 88 گویه‌ای مبتنی بر طیف لیکرت گردآوری شد. در بخش کیفی، 20 مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با صاحب‌نظران و متخصصان حوزه خانواده و علوم اجتماعی تا رسیدن به اشباع نظری انجام گرفت. روایی ابزار از طریق روایی صوری و سازه و پایایی آن با آلفای کرونباخ بررسی شد. داده‌های کمی با آزمون t مستقل، تحلیل واریانس یک‌طرفه، همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه گام‌به‌گام و تحلیل مسیر و داده‌های کیفی با تحلیل محتوای تماتیک تحلیل شدند. عوامل اجتماعی (r=.57)، امید به آینده (r=.60)، سرمایه اجتماعی (r=.44)، عوامل فرهنگی (r=.42) و ارتباط اجتماعی (r=.41) با امنیت خانواده رابطه مثبت و معنادار داشتند (p&lt;.001). مدل رگرسیون چندگانه معنادار بود (R=.704، Adjusted R²=.490، F=97.493، p&lt;.001) و 49 درصد واریانس امنیت خانواده را تبیین کرد. امید به آینده (β=.385)، ارتباط اجتماعی (β=.215)، عوامل اجتماعی (β=.208) و سرمایه اجتماعی (β≈.13) پیش‌بین‌های مستقیم معنادار امنیت خانواده بودند. تحلیل مسیر نشان داد اثر کل امید به آینده (.53)، عوامل اجتماعی (.44)، ارتباط اجتماعی (.33) و سرمایه اجتماعی (.27) قابل توجه بود؛ عوامل فرهنگی نیز عمدتاً از مسیرهای غیرمستقیم، با اثر کل .23، بر امنیت خانواده اثر گذاشتند. همچنین تفاوت‌های معناداری در برخی ابعاد امنیت خانواده برحسب جنسیت، سن، وضعیت شغلی، تحصیلات و درآمد مشاهده شد. امنیت خانواده در تهران حاصل تعامل هم‌زمان منابع اجتماعی و زمینه‌های فرهنگی است؛ با این حال، امید به آینده، کیفیت ارتباطات اجتماعی و سرمایه اجتماعی مهم‌ترین سازوکارهای مستقیم تبیین‌کننده آن هستند و عوامل فرهنگی عمدتاً از طریق تقویت یا تضعیف همین سازوکارهای اجتماعی عمل می‌کنند؛ بنابراین، سیاست‌های ارتقای امنیت خانواده باید به‌صورت هم‌زمان بر تقویت امید اجتماعی، سرمایه اجتماعی، پیوندهای ارتباطی و انسجام فرهنگی متمرکز شوند.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/568/619