مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران در دست انتشار 1406 01 01 Qualitative Identification of the Dimensions of Pathologies in the Performance of the Islamic Republic of Iran Broadcasting in Attracting Political Participation: A Case Study of the Eleventh and Twelfth Islamic Consultative Assembly Elections شناسایی کیفی ابعاد آسیب‌شناسی عملکرد صداوسیمای جمهوری اسلامی در جلب مشارکت سیاسی: مطالعه موردی انتخابات مجالس یازدهم و دوازدهم شورای اسلامی 1 23 FA علیرحم علی زاده گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران بهروز شیری گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مجتبی مقصودی گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حجت الله درویش پور گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 04 20 <p class="Abstract"><span lang="EN-GB" style="font-size: 9.0pt; line-height: 115%;">This study aimed to qualitatively identify and explain the dimensions of the pathologies in the performance of the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) in attracting citizens’ political participation, with a focus on the Eleventh and Twelfth Islamic Consultative Assembly elections. This qualitative study was conducted using grounded theory based on the systematic approach of Strauss and Corbin. Participants included media managers and experts, political communication specialists, university academics, public opinion researchers, political analysts, and citizens with experience of participation or nonparticipation in the elections under study. Participants were selected through purposive and judgmental sampling. Data collection continued until theoretical saturation was achieved, and 17 in-depth semi-structured interviews were included in the final analysis. After verbatim transcription, the data were analyzed through open, axial, and selective coding and organized using MAXQDA 2024. The analysis revealed three overarching themes: “media governance and power structure,” “professional and content-related performance of national media,” and “trust capital and patterns of political participation.” Centralized decision-making, limited professional autonomy, and weak transparency and accountability were found to reinforce perceptions of institutional dependence and political bias. Selective coverage, insufficient news fairness, limited diversity of viewpoints, weaknesses in debates, promotional content, and inadequate attention to citizens’ real-life concerns were associated with declining audience trust and greater reliance on alternative news sources. Importantly, reduced trust did not necessarily result in complete electoral withdrawal; rather, it could shift participation from informed engagement toward duty-based, strategic, identity-based, or protest-oriented forms. IRIB’s effectiveness in attracting political participation depends less on increasing the volume of electoral programming than on improving media governance, strengthening professional autonomy, ensuring fairness and diversity in coverage, promoting genuine political dialogue, and rebuilding public trust.</span></p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین کیفی ابعاد آسیب‌شناسی عملکرد صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در جلب مشارکت سیاسی شهروندان با تمرکز بر انتخابات دوره‌های یازدهم و دوازدهم مجلس شورای اسلامی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای نظریه داده‌بنیاد با رویکرد نظام‌مند اشتراوس و کوربین انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل مدیران و کارشناسان رسانه، متخصصان ارتباطات سیاسی، استادان دانشگاه، پژوهشگران افکار عمومی، تحلیلگران سیاسی و شهروندان دارای تجربه مشارکت یا عدم مشارکت در انتخابات مورد مطالعه بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و قضاوتی انجام شد و پس از دستیابی به اشباع نظری، 17 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق در تحلیل نهایی وارد شد. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کامل مصاحبه‌ها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA 2024 سازمان‌دهی شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد آسیب‌های عملکرد رسانه ملی در جلب مشارکت سیاسی در سه مضمون کلان «حکمرانی رسانه‌ای و ساختار قدرت»، «عملکرد حرفه‌ای و محتوایی رسانه ملی» و «سرمایه اعتماد و الگوی مشارکت سیاسی» سازمان می‌یابند. یافته‌ها بیانگر آن بود که تمرکز تصمیم‌گیری، محدودیت استقلال حرفه‌ای و ضعف شفافیت و پاسخ‌گویی، زمینه شکل‌گیری ادراک وابستگی و جانبداری را تقویت می‌کنند. همچنین، پوشش گزینشی، ضعف عدالت خبری، محدودیت تنوع دیدگاه‌ها، ضعف مناظره‌ها، غلبه محتوای تبلیغاتی و فاصله با مسائل واقعی جامعه، اعتماد مخاطبان را کاهش داده و آنان را به استفاده از منابع خبری جایگزین سوق می‌دهد. در سطح پیامدی، کاهش اعتماد الزاماً به عدم مشارکت منجر نمی‌شود، بلکه می‌تواند الگوی مشارکت را از مشارکت آگاهانه به اشکال وظیفه‌ای، مصلحتی، هویتی یا اعتراضی تغییر دهد. یافته‌ها نشان داد که اثربخشی صداوسیما در جلب مشارکت سیاسی بیش از آنکه به افزایش حجم برنامه‌های انتخاباتی وابسته باشد، به اصلاح حکمرانی رسانه‌ای، تقویت استقلال حرفه‌ای، افزایش عدالت و تنوع خبری، توسعه گفت‌وگوی واقعی و بازسازی اعتماد عمومی وابسته است.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/594/629