مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 5 پاییز ۱۴۰۵ 1405 09 01 A Genealogy of Sonic Discourse in Iranian Vocal Music with an Emphasis on Gender within the Framework of Foucault’s Theory of “Knowledge–Power–Regime of Truth” (From the Pahlavi Era to the Contemporary Period) تبارشناسی گفتمان صوتی در موسیقی آوازی ایران با تاکید بر جنسیت در چهارچوب نظریه «دانش-قدرت-رژیم حقیقت» فوکو (از پهلوی تا معاصر) 1 13 FA علی طریقت دانشجوی دکتری پژوهش هنر، گروه هنر، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران حسن بلخاری قهی استاد، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، پردیس مرکزی دانشگاه تهران، تهران، ایران مهسا خویی استادیار، گروه موسیقی، دانشکده هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 03 03 <p>Vocal music, like poetry, is rooted in the inner creative disposition of human beings and has often been conceptualized as an aesthetic phenomenon independent of power relations. With the advent of modernity beginning in the Qajar period, the introduction of visual and auditory media into Iran during the Pahlavi era, and the macro-level policies of institutions responsible for music during the Islamic Republic period, it appears that music in Iran has been directly influenced by power-driven policies and has become an instrument for the production of social identity in accordance with dominant models of governance. The present study adopts a qualitative approach and, drawing on Foucauldian genealogy and the theoretical framework of “knowledge–power–regime of truth,” with particular emphasis on the role of gender in Iranian vocal music, seeks to answer the following central question: Why have institutions of power separated the “gender of the singer” from the “gender of the singing voice,” and what role has this disjunction played in shaping the identity of auditory culture in Iran? The findings indicate that Iranian vocal music, beyond its musical and artistic form, has been transformed under the influence of institutions of power into a gendered, dualistic discourse. In pursuit of their desired sonic function, institutions of power have disregarded gender, with the result that the authentic identity of Iran’s auditory culture has not been formally recognized. The significance of this study lies in examining music through the analytical lens of power studies.</p> <p>موسیقی آوازی، همانند شعر، در قریحه درونی انسان ریشه داشته و اغلب فارغ از مناسبات قدرت به عنوان پدیده‌ای زیبایی‌شناختی تعریف شده است. با آغاز عصر مدرنیته از دوران قاجار، ورود رسانه‌های دیداری و شنیداری به ایران در دوران پهلوی و سیاست‌های کلان نهادهای متولی موسیقی در دوران جمهوری اسلامی، به نظر می‌رسد موسیقی در ایران، به طور مستقیم تحت تاثیر سیاست‌های قدرت، به ابزاری برای تولید هویت در جامعه براساس الگوهای حاکمیت بدل شده است. پژوهش حاضر از نوع مطالعات کیفی بوده که با تکیه بر تبارشناسی فوکو و نظریه «دانش-قدرت-رژیم حقیقت» با تاکید بر نقش جنسیت در موسیقی آوازی ایران در پی پاسخ به این سوال اصلی است که چرا نهادهای قدرت، «جنسیت خواننده» را از «جنسیت آواز» جدا کرده و این گسست چه نقشی را در هویت فرهنگ شنیداری در ایران ایفا می‌کند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که موسیقی آوازی در ایران، فراتر از فرم موسیقایی و هنری آن، تحت تاثیر نهادهای قدرت، به گفتمانی دوگانه با جنسیت تبدیل شده و نهاد‌های قدرت در پی رسیدن به کارکرد صوتی موردنظر، جنسیت را نادیده گرفته‌ و هویت واقعی فرهنگ شنیداری به رسمیت شناخته نشده است. ضرورت این پژوهش را می‌توان در بررسی موسیقی از دریچه مطالعات قدرت دانست.</p> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/595/639