مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران 2 پیاپی ۸ 2024 03 01 Examining the Role of Sufi Tomb Complexes in Iranian-Islamic Architecture in the Azerbaijan Region from a Cultural History Perspective (Case Study: Sheikh Shahab al-Din Ahari Tomb Complex) بررسی جایگاه مجموعه‌های آرامگاهی صوفیان در معماری ایرانی-اسلامی منطقه آذربایجان از منظر تاریخ فرهنگی(مطالعه موردی مجموعه آرامگاه شیخ شهاب الدین اهری ) 242 263 10.61838/kman.jspsich.2.4.12 FA سعیدرضا جلیلی نیا گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. محمد جدیری عباسی گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. اسدالله شفیع زاده گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. حسن ستاری ساربانقلی گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Journal Article <div class="abs_2 justify" style="box-sizing: border-box; text-align: justify; border-left: 5px solid rgba(0, 0, 0, 0.1); border-right: 0px; padding: 10px; color: #333333; font-family: rtl-font, Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;"> <p style="box-sizing: border-box; margin: 0px 0px 10px; display: block; margin-block: 0.1em; margin-inline: 0px; direction: ltr;">Sufism and khanaqah buildings have been an inseparable part of the history of Iranian architecture, serving as centers for the promotion and expansion of Islam across various regions for several centuries. These buildings are considered benevolent structures in various sources. In the history of Iranian architecture, the khanaqah system played a crucial role as an important element in terms of cultural history and architecture, which necessitates its examination. The Sheikh Shahab al-Din Ahari mausoleum is a khanaqah building. This complex includes a khanaqah, mosque, iwan, minarets, and numerous chambers with distinct architectural features. The purpose of this research is to examine the role of Sufi tomb complexes in the Iranian-Islamic architecture of the Azerbaijan region from a cultural history perspective, focusing on the Sheikh Shahab al-Din Ahari tomb complex. The research method is descriptive-analytical, and by studying library sources and historical and architectural documents, it identifies the cultural dimensions of Sheikh Ahari's khanaqah. Using the analysis of architectural and research documents, the study aims to understand the khanaqah spaces and depict the khanaqah pattern in the Sheikh Shahab al-Din Ahari tomb complex. The findings indicate that the structural entirety of the Sheikh Shahab al-Din Ahari complex was not created all at once, and its existence was influenced by the decisions and construction activities of different periods. In other words, the architectural appearance of this historical complex, in each of its formative stages, embodies and reflects the cultural stance of its time.</p> </div> <div class="padding_abstract justify rtl" style="box-sizing: border-box; direction: rtl; text-align: justify; border-left: 0px !important; border-right: 5px solid rgba(0, 0, 0, 0.1) !important; padding: 15px; color: #333333; font-family: rtl-font, Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;">تصوف و ابنیه خانقاهی بخش جداناشدنی از تاریخ معماری ایران بوده که چند سده به‌عنوان مرکزی برای ترویج دین اسلام و گسترش آن در مناطق مختلف محسوب می‌شد. این بناها که در منابع گوناگون جز ابنیه خِیر شمرده می‌شوند. در تاریخ معماری ایران در دوران گذشته نظام خانقاهی به صورت یک رکن مهم به لحاظ تاریخ فرهنگی و معماری نقش تعیین کننده ای را ایفا می-کرد که بررسی آن لازم به نظر می‌رسد. بقعه شیخ شهاب الدین اهری یک بنای خانگاهی است. این مجموعه شامل خانقاه، مسجد، ایوانی، مناره‌ها و غرفه‌های متعدد دارای ویژگی های خاص معماری می‌باشد. هدف از این تحقیق بررسی جایگاه مجموعه‌های آرامگاهی صوفیان در معماری ایرانی-اسلامی منطقه آذربایجان از منظر تاریخ فرهنگی در مجموعه آرامگاه شیخ شهاب الدین اهری می باشد. روش تحقیق حاضر بصورت توصیفی تحلیلی بامطالعه منابع کتابخانه‌ای و اسناد تاریخی و معماری، ابعاد فرهنگی خانقاه شیخ اهری را شناسایی و با استفاده از تحلیل مدارک معماری و پژوهشی سعی در شناخت فضاهای خانقاهی و ترسیم الگوی خانقاه در مجموعه آرامگاهی شیخ شهاب الدین اهری را دارد. یافته ها نشان داد کلیت ساختاری مجموعة شیخ شهاب الدّین اهری آفرینش یک باره نداشته و موجودیتّ آن، متأثر از تصمیمها و اقدامهای عمرانی دوره های مختلف است. به تعبیری می توان گفت که سیمای معماری این مجموعه تاریخی در هر یک از مراحل تکوینی آن، تجسّد و تجسّمی از موضع گیری فرهنگی زمان نسبت به آن بوده است.</div> https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/download/94/79