تأثیر فرهنگ ایرانی برفرهنگ اعراب مسلمان در دوره خلفای اموی
کلمات کلیدی:
فرهنگ ایرانی, خلافت اموی, دیوانسالاری, فرهنگ سیاسی, موالیچکیده
دوران خلافت اموی از مهمترین مقاطع تاریخ سیاسی و فرهنگی اسلام بهشمار میرود؛ دورهای که در آن قلمرو اسلامی بهسرعت گسترش یافت و جامعهای متکثر از اقوام و فرهنگها شکل گرفت. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهرهگیری از منابع تاریخی و مطالعات معاصر، به بررسی تأثیر فرهنگ ایرانیان بر فرهنگ اعراب مسلمان در عصر اموی میپردازد. یافتهها نشان میدهد که علیرغم سیاست رسمی امویان مبنی بر برتری عنصر عربی، در عمل بسیاری از عناصر فرهنگی، اداری و سیاسی ایرانی در ساختار حکومت و جامعه اسلامی نفوذ یافت. انتقال نظام دیوانسالاری، استمرار ساختار مالیاتی ساسانی، نفوذ آیینهای درباری و نقش دبیران ایرانی از مهمترین مظاهر این تأثیرگذاری است. این تعامل فرهنگی، زمینهساز شکلگیری الگوی دولت متمرکز در تمدن اسلامی گردید. اهمیت طرح این مسئله از آن روست که دوره اموی حلقه واسط میان سنت خلافت ساده صدر اسلام و نظام پیچیده خلافت در دورههای بعدی، بهویژه در عصر خلافت عباسیان، به شمار میآید. بررسی این دوره میتواند نشان دهد که چگونه عناصر ایرانی در بستر خلافت اسلامی جذب، بازتفسیر و نهادینه شدند و چه نقشی در شکلگیری الگوی تمدنی اسلامی ایفا کردند.
دانلودها
مراجع
Ali, J. (1993). Al-Mufassal fi Tarikh al-Arab Qabl al-Islam. University of Baghdad.
Azarnoush, A. (1975). Ways of Persian Influence in Arabic Culture and Language Before Islam (1 ed.). University of Tehran.
Azarnoush, A. (1998). History of the Arabic Language and Culture (1 ed.). SAMT Publications.
Baladhuri, A. (1958). Futuh al-Buldan. Noghreh Publishing.
Choksy, J. G. (2002). Conflict and Cooperation: Zoroastrian Subalterns and Muslim Elites in Medieval Iranian Society. Qoqnoos.
Dorri, N. (1989). The Influence of Iranians on Arabs in the Customs of Governance. Iranian Studies Journal(11).
Eftekhari Zadeh, M. R. (1997). Shuubiyyah and Iranian Nationalism (1 ed.). Office for Islamic Knowledge Publications.
Harirchi, F. (1966). Persian Arabic-Writing Authors: Abd al-Hamid al-Katib and Badi al-Zaman al-Hamadhani. Arzhang Printing House.
Hitti, P. (1965). History of the Arabs. Franklin.
Ibn al-Athir, I. (1991). The Complete History. Asatir.
Ibn Khaldun, A. (1984). Al-Ibar. Institute for Cultural Studies and Research.
Ibn Taqtaqi, M. i. A. i. T. (1988). Al-Fakhri History (3 ed.). Scientific and Cultural Publications.
Isfahani, H. i. H. (1961). Sani al-Muluk wa al-Ard wa al-Anbiya. Kaviani Press.
Maqdisi, A. S. (1987). Ahsan al-Taqasim fi Marifat al-Aqalim. Ihya al-Turath al-Arabi.
Masudi, A. i. H. (1995). Muruj al-Dhahab. Scientific and Cultural Publishing Company.
Mohammadi Malayeri, M. (2000). History and Culture of Iran During the Transition from the Sasanian Era to the Islamic Era. Tus.
Mostowfi Qazvini, H. i. A. B. (1984). Tarikh-i Guzida. Amir Kabir.
Qalqashandi, A. i. A. (1987). Subh al-Asha fi Sinaat al-Insha (1 ed.). Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Sami, A. (1986). The Role of Iranians in Islamic Culture and Civilization. Navid Publishing.
Shariati, A. (1999). History of Civilization. Qalam.
Spuler, B. (1994). History of Iran in the Early Islamic Centuries. Scientific and Cultural Publications.
Tabari, M. i. J. (1996). History of al-Tabari. Asatir.
Taqizadeh, H. (1950). History of Arabia and the Arab People at the Dawn of Islam and Before It. Faculty of Theology and Islamic Studies Publications.
Yaqubi, A. i. I. (1992). History of Yaqubi. Scientific and Cultural Publications.
Yarshater, E. (2002). The Presence of Iran in the Islamic World. Morvarid.
Zarrinkoub, A. H. (1983). History of Iran After Islam. Amir Kabir.
Zaydan, J. (1994). History of Islamic Civilization. Amir Kabir.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Akhoundi (Author); Seyed Hassan Ghoreishi Karain (Corresponding Author); Hamid Reza Jadidi, Arman Forouhi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
