مشروعیت دولت صفوی و شکل‌گیری نهادهای دینی شیعی

نویسندگان

    نصرت خاتون علوی * عضو هیات علمی گروه آموزشی تاریخ دانشگاه ولایت alavi.nosrat@gmail.com

کلمات کلیدی:

صفویه, مذهب, تشیع, نهادهای شیعی

چکیده

مؤلفه‌های گوناگونی در شکل‌گیری فرهنگ هر ملت یا پیروان هر مذهبی مؤثر است. بررسی همه ‌جانبه تاریخ فرهنگی هر ملتی، نیازمند توجه به تمامی علل و عواملی است که در فرآیند شکل‌گیری تاریخ فرهنگی آن‌ها دخالت دارد. از جمله این علل و عوامل، توجه به کارکردهای دین و مذهب است که از مؤلفه‌های بسیار تأثیرگذار در تاریخ فرهنگی ملت‌ها به شمار می‌رود. در بررسی حکومت صفویان، مذهب و نیروهای وابسته به آن نقش عمده‌ای ایفا می‌کنند، در واقع حکومتی که شاه اسماعیل اول در 907 ه. ق تأسیس کرد، حکومتی مذهبی، بر پایه شاخص‌های دینی موجود در جامعه بود. حاکمان صفویه توانستند با اتکاء بر نهاد دین روند شکل‌گیری قدرت دنیوی خود را تسریع بخشند نقش دین و مذهب در شکل‌گیری، رسمی شدن، تداوم و استمرار و سرانجام فروپاشی دولت صفویه کامل نمایان است اگر چه دولت صفویه بر اساس مذهب و نیروهای وابسته مذهبی شکل گرفت اما عنصر فرهنگ و سیر تحولی آن با تشکیل حکومت و استواری آن رونق بالایی یافت. پژوهش حاضر با بررسی نقش دین و مذهب تشیع در فرهنگ ایران عصر صفوی پرداخته است. مهم‌ترین دستاورد و یافته این نوشته، شناسایی و تحلیل برخی از باورها، آیین‌ها، نهادها، و نمادهای شیعی است که در فرآیند شکل‌گیری فرهنگ ایرانیان این دوره، نقش و مثبتی داشته است. از این‌رو این نوشتار عوامل و موضوعاتی را بررسی خواهد کرد که در عملکرد و رفتار اجتماعی و فرهنگی ایرانیان عصر صفوی، تأثیرگذار بوده است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aghajari, H. (2001). Interaction of Religion and State in Safavid Iran. Baz.

Al-Shaibi, K. M., & Zakaavati Qaraagazlou, A. (1995). Shi'ism and Sufism until the Beginning of the Twelfth Century Hijri. Amir Kabir.

Algar, H., & Seri, A. (1990). Religion and State in Qajar Iran. Tous Publications.

Bayani, S. (2000). The Mongols and the Ilkhanate Rule in Iran. SAMT Publications.

Chardin, J. (1995). The Travels of Sir John Chardin. Tous.

Farahani Monfared, M. (1998). Migration of Shia Scholars from Jabal Amel to Iran during the Safavid Era. Amir Kabir.

Firahi, D. (2004). Power, Knowledge, and Legitimacy. Ney Publishing.

Foran, J. (1999). Fragile Resistance: The History of Social Change in Iran. Rasa.

Hajarian, S. (1994). A Look at the Issue of Legitimacy. Rahbord [Strategic], 3(Spring).

Hinz, W. (1982). Formation of the National State in Iran: The Aq Qoyunlu Government and the Rise of the Safavid State. Kharazmi Publishing.

Hosseini Zadeh, M. A. (2000). Ulema and the Legitimacy of the Safavid State. Islamic Knowledge Society.

Jafarian, R. (2000). The Safavids in the Realm of Religion, Culture, and Politics. Research Institute of Seminary and University.

Kadivar, J. (2000). The Transformation of Shi'a Political Discourse in Iran. Tarh-e No.

Lapidus, I. (1997). A History of Islamic Societies from the Beginning to the Eighteenth Century (Vol. 1). Astan Quds Razavi.

Mirahmadi, M. (1990). Religion and Sect in the Safavid Era. Amir Kabir.

Safatgol, M. (2002). The Structure of Religious Institutions and Thought in Safavid Iran. Rasa.

Savory, R. (1995). Iran in the Safavid Period. Markaz Publishing.

Shojaei Zand, A. (1997). Religious Legitimacy of the State and Political Authority of Religion. Tebyan.

Yousefi, A. (2001). Inter-ethnic Relations and Their Impact on National Identity of Ethnic Groups in Iran. National Studies Quarterly, 2(8).

Yousefi Ashkouri, H., & Mohebbi, S. (1994). Shi'ism - Political Thoughts. In Encyclopedia of Shi'ism (Vol. 4).

چاپ شده

۱۴۰۴/۱۰/۰۱

ارسال

۱۴۰۳/۰۵/۲۱

بازنگری

۱۴۰۳/۰۷/۰۷

پذیرش

۱۴۰۳/۰۷/۲۷

شماره

نوع مقاله

پژوهشی

ارجاع به مقاله

علوی ن. خ. (1404). مشروعیت دولت صفوی و شکل‌گیری نهادهای دینی شیعی. مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، 4(4)، 1-14. https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/view/304

مقالات مشابه

1-10 از 44

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.