حکمرانی رسانه و نهادگرایی جدید: تحلیل مضمونی سازوکارهای سیاستی و هنجاری

نویسندگان

  • نرگس چراغچی گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0007-0088-1492
  • علی دارابی گروه مدیریت رسانه، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0003-2955-8721
  • مسعود مطلبی گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0003-9040-5473
  • محمدعلی خسروی گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-7970-6318

کلمات کلیدی:

تحلیل مضمونی, تنظیم‌گری, حکمرانی رسانه, سیاست‌گذاری رسانه‌ای, مشروعیت نهادی, نهادگرایی جدید, هنجارهای حرفه‌ای

چکیده

تحولات شتابان فناوری‌های ارتباطی، گسترش رسانه‌های دیجیتال، افزایش نقش پلتفرم‌ها و ظهور هوش مصنوعی موجب شده است که الگوهای سنتی تنظیم‌گری رسانه برای توضیح پیچیدگی‌های محیط ارتباطی معاصر کفایت نداشته باشند. در چنین شرایطی، مفهوم حکمرانی رسانه با تأکید بر تعامل میان دولت، نهادهای تنظیم‌گر، سازمان‌های رسانه‌ای، پلتفرم‌ها، نهادهای حرفه‌ای و جامعه مدنی، چارچوبی جامع‌تر برای تحلیل سیاست‌گذاری و نظم رسانه‌ای فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین حکمرانی رسانه از منظر نهادگرایی جدید و شناسایی سازوکارهای سیاستی و هنجاری مؤثر بر آن انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش اصلی تحلیل مضمونی است. داده‌های نظری و پژوهشی مرتبط با حکمرانی رسانه، نهادگرایی جدید، مشروعیت سازمانی، تنظیم‌گری، هنجارهای حرفه‌ای، اعتماد عمومی و تغییر نهادی تحلیل شدند و مضامین اصلی در سه سطح سیاستی، سازمانی و هنجاری استخراج گردیدند. یافته‌ها نشان دادند که حکمرانی رسانه بر مجموعه‌ای از سازوکارهای به‌هم‌پیوسته شامل تنظیم‌گری رسمی، خودتنظیمی، تنظیم‌گری مشترک، توزیع اقتدار، پاسخ‌گویی، شفافیت، ظرفیت نهادی، مشروعیت، اعتماد عمومی، اخلاق حرفه‌ای و سازگاری فناورانه استوار است. همچنین مشخص شد که وجود قواعد رسمی به‌تنهایی برای تحقق حکمرانی مؤثر کافی نیست و اثربخشی آن‌ها به میزان نهادینه‌شدن در ساختارهای سازمانی و پذیرش در سطح هنجاری وابسته است. بر این اساس، حکمرانی رسانه زمانی از کارآمدی و پایداری بیشتری برخوردار خواهد بود که میان قواعد رسمی، ظرفیت‌های اجرایی و هنجارهای حرفه‌ای هماهنگی برقرار شود و سازوکارهای یادگیری و اصلاح نهادی نیز امکان انطباق مستمر با تحولات فناورانه و اجتماعی را فراهم سازند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Abedi Jafari, M., & Banafi, A. (2015). Education and Institutionalism. Pardis Farabi Publishing.

Deephouse, D. L., Bundy, J., Tost, L. P., & Suchman, M. C. (2017). Organizational Legitimacy: Six Key Questions. In (pp. 27-54). SAGE.

Dehqānī Fīrūzābādī, S. J., & Ja'farī, H. (2022). A Critique of the Ontological Foundations of Neoliberal Institutionalism. Research in Theoretical Politics, 16(30), 28.

George, R. A., Siti-Nabiha, A. K., & Jalaludin, D. (2018). Sustainability institutionalisation: A mechanistic approach to control change. Journal of Cleaner Production, 205, 36-48. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.09.095

Hosseini, M. (2021). Social Media Governance and Misinformation Management. Communications Publishing.

Hosseini Zadeh, S. M. A. (2012). From Institutionalism to Discourse: An Introductory Review of the Application of Institutionalism Theories in Political Sciences. Political Science (Baqer Al-Ulum), 15(60), 83-109. http://ensani.ir/fa/article/336862/%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C

Jenkins, R., Smith, K., & Williams, M. (2021). Policy Process and Media Governance: A Comparative Analysis. Journal of Media Policy, 34(3), 212-234.

Mandrinos, S., & Lim, W. M. (2023). De-internationalization: An organizational institutionalism perspective. Global Business and Organizational Excellence, 42(3), 58-73.

Mehri, D. (2015). Pockets of Efficiency and the Rise of Iran Auto: Linking Possibilist Institutionalism to the Developmental State Debate. Studies in Comparative International Development, 50(3), 321-352. https://doi.org/10.1007/s12116-014-9176-9

Motavasseli, M. (2014). Economic development: Concepts, theoretical foundations, institutionalism, and methodology. Tehran: Organization for the Study and Compilation of Humanities Books.

Nasrollahi Azar, Y., Hatami, A., & Shahramnia, A. M. (2018). Institutionalism and Development: Challenges of the New Institutional Economics in Theoretical and Policy Domains Regarding Development Creation (A Critical Assessment). International Political Economy Studies, 1(1), 1-26. https://ipes.razi.ac.ir/article_1182.html?lang=fa

Peters, B. G. (2019). Institutional theory in political science: The new institutionalism. Edward Elgar Publishing.

Puppis, M. (2010). Media Governance: A New Concept for the Analysis of Media Policy and Regulation. Communication, culture & critique, 3(2), 134-149. https://doi.org/10.1111/j.1753-9137.2010.01063.x

Rezaei, S., & Mohammadi Khanqahi, M. (2023). Examining the Challenges of Drawing a Media Governance Policy Model in the Country with a Grounded Theory Approach. Journal of Media Management, 15(2), 87-112.

Zare, M. (2023). The Role of Artificial Intelligence in Media Governance. Quarterly Journal of Communication Policy-Making, 6(1), 1-22.

Zhao, S., Lu, F., & Sun, L. (2025). An empirical investigation into the driving effects of green transformation policies and media governance on high-quality development in tourism enterprises. Finance Research Letters, 76, 106775. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.106775

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

پژوهشی

نحوه استناد به مقاله

چراغچی ن. ., دارابی ع., مطلبی م. ., & خسروی م. . (1405). حکمرانی رسانه و نهادگرایی جدید: تحلیل مضمونی سازوکارهای سیاستی و هنجاری. مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران, 5(2), 1-21. https://journalspsich.com/index.php/journalspsich/article/view/576